نشست نقد و بررسي كتاب "ارامنه جلفاي نو در عصر صفوي"
با همكاري مركز اصفهان شناسي، خانه ملل اصفهان و سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران
سخنرانان:
محسن جعفري مذهب
نزهت احمدي
علي اكبر جعفري
شكوه السادات اعرابي هاشمي
ساعت 14 تا 16 شنبه 11 دي 1395
اصفهان، مركز اصفهان شناسي
پ.ن.
در زمان مورد نظر برگزار گرديد
گزارش:
پیشنهاد برگزاری نشست بررسی ارتباط تاریخی اصفهان و لهستان
امسال برابر با ششصد و سی امین سال برپایی سلسله یاگویلیون در لهستان است. در حقیقت این سلسله از ازدواج دو خاندان پادشاهی در لهستان و لیتوانی ایجاد شد. ارتباط سیاسی ایران و لهستان نيز در طی حکمرانی این سلسله شکل می گیرد. از این رو بی مناسبت نیست که همزمان با بزرگداشت برپایی این سلسله در لهستان، در ایران به بررسی روابط تاریخی میان اصفهان به عنوان پایتخت سیاسی ایران صفوی که در شاهد اقامت لهستانیان در طول تاریخ بوده، با لهستان و لهستانیان باشیم. از زوایه ای دیگر اگر به این مورد نگاه شود همانندی دیگری نیز میان این دو یافت می شود. بیاد آوریم که اگر در باور ما ایرانیان، اصفهان خود نیمی از جهان است، لهستانیان نیز کشور خود با صفتی مشابه یعنی نصف جهان می نامند.
شایسته است این نشست در سه محور به بررسی این رابطه تاریخی بپردازد:
1) ارتباط سیاسی میان ایران و اروپای مسیحی، بویژه لهستان به عنوان گسترده ترین واحد سیاسی در آن عصر.
2) حضور مبشران مسیحی در اصفهان، بویژه یسوعیان لهستانی. با توجه به شخصیت تادئوش کروشینسکی.
3) حضور کودکان لهستانی در طی جنگ دوم جهانی. اصفهان به شهر کودکان لهستانی در این کشور نامدار است.
سرای ایرانشناسی در صدد است با همكاری نهادهای محلی، ملی و سفارت لهستان، در اواخر تابستان امسال، همایشی در اين زمينه در اصفهان برگزار کند. علاقه مندان می توانند پیشنهادهای خود را به نشانی دبیرخانه سرای ایرانشناسی ارسال دارند. فراخوان همایش به دنبال تشكیل كمیته علمی همایش، منتشر خواهد شد. علاقه مندان می توانند با sarayeiranshenasi@gmail.com تماس بگیرند.
نيز بنگريد به روزنامه اصفهان زيبا
نشست نقد و بررسي كتاب "نامه هاي لاسقاريديس"
ماوراءالنهر یکی از مناطقی است که تاریخی کهن و فرهنگی غنی دارد. «سمرقند»، «بخارا»، «اورگنج»، «خوقند» و ... از شهرهای مهم این منطقه و از مراکز ترویج علم و فرهنگ و هنر بوده اند.
یکی از آثار مکتوبی که همواره مورد توجه محققان و پژوهشگران تاریخ بوده کتیبه هایی است که از دوره های گذشته بر جای مانده و مطالعۀ آن ها دسترسی به برخی از اطلاعات تاریخی را میسر می سازد. بررسی متن این کتیبه ها نوغ خط و زبان آن ناحیه را در دوره های مختلف تاریخی نشان می دهد.
کتاب حاضر که به بررسی کتیبه های این شهر پرداخته است، خوانندگان را به برخی از سوابق فرهنگی آن در گذشته رهنمون می سازد. این کتاب نشان می دهد که نزدیک به 70 درصد این کتیبه ها به زبان فارسی و اغلب آنها به نظم بوده که ابیاتی از آن ها به شکل «ماده تاریخ» سروده شده است. این امر عمق نفوذ فارسی تا اوایل قرن بیستم میلادی در این شهر را نشان میدهد. علاوه بر متن کتیبه ها، بخش هایی از آن به تصاویر کتیبه ها اختصاص دارد.
سخنرانان: بهرام اميراحمديان، محسن جعفري مذهب، عمادالدين شيخ الحكمايي، مجتبي كرمي
زمان: ساعت 16 تا 18 روز دوشنبه 21 تير 1395
مكان: سراي اهل قلم: خيابان انقلاب، خيابان فلسطين جنوبي، كوچه خواجه نصير
پ.ن.
در زمان مورد نظر برگزار شد
گزارش:
شیخالحکمایی: معرفی تاریخ ایران از ضرورتهای کار نمایندگان فرهنگی در دیگر کشورهاست
نشست نقد و بررسي كتاب "نامه هاي گيلان: الكساندر خودزكو"
نشست بزرگداشت ماگالي تودوا، ايرانشناس درگذشته گرجستاني
با همكاري سفارت گرجستان و دانشگاه تهران
مهر 1395، دانشگاه تهران
نشست شاهنامه و كاله والا
با همكاري سفارت فنلاند و بنياد شاهنامه فردوسي
مهر 1395
بدنبال برگزاري نخستين همايش "ميراث اندلس:ايران و ايبريا" در تاريخ 26 و 27 آبان 1394 در دانشگاه علامه طباطبايي، اينك فراخوان دومين همايش منتشر گشته است. همايش در تاريخ 16 و 17 نوامبر 2016/ 26 و 27 آبان 1395 در شهر سوياي اسپانيا برگزار ميگردد. علاقمندان ميتوانند با نشاني زير تماس بگيرند.
ششمين كنفرانس بين المللي انجمن اسپانيايي پژوهشهاي ايراني THE SPANISH SOCIETY OF IRANIAN STUDIES در تاريخ 6 و 7 اكتبر 2016/ 15 و 16 مهرماه 1395 در شهر مورسيا برگزار ميگردد. چكيده ها تا تاريع 1 آگوست 2016 پذيرفته خواهد شد. چكيده مقالات بشاني زير ارسال گردد:
اطلاعيه در سايت انحمن ديده گردد:
دقیقا همین امروز، آغاز هزار سال سفر پرماجرای ناصرخسروی قبادیانی بلخی است. ناصرخسرو در ابتدای سفرنامه از قصد خود برای سفر مینویسد:
چنین گوید ابومعین الدین ناصر خسرو القبادینی المروزی تاب الله عنه که من مردی دبیرپیشه بودم و از جمله متصرفان در اموال و اعمال سلطانی، و به کارهای دیوانی مشغول بودم و مدتی در آن شغل مباشرت نموده در میان اقران شهرتی یافته بودم. در ربیع الآخر سنه سبع و ثلثین و اربعمایه که امیرخراسان ابوسلیمان جعفری بیک داود بن مکاییل بن سلجوق بود از مرو برفتم. روز پنجشنبه ششم جمادی الاخر سنه سبع و ثلثین و اربعمایه نیمه دی ماه پارسیان سال بر چهارصد و ده یزدجردی. سر و تن بشستم و به مسجد جامع شدم و نماز بکردم و یاری خواستم از باری تعالی پس از آن جا به شبورغان ...پاریاب .... راه سنکلان و طالقان به مروالرود شدم. پس به مرو رفتم و از آن شغل که به عهده من بود معاف خواستم.
6 جمادی الآخر 1437/ 26 اسفند 94/ 16 مارچ 2016 (حدود 10 هفته پیش) هزار سال از قصد سفر ناصرخسرو گذشت. او که در این ده هفته از بلخ به مرو رفته و از کارهای اداری کناره گرفت و مقدمات سفر به خانه خدا را آماده میکرد، سرانجام سفر خود را 23 شعبان/10 خرداد/30 می امسال (همین امروز) آغاز میکند با این عبارت:
و بیست و سیوم شعبان به عزم نیشابور بیرون آمدم
و از مرو به سرخس شدم
روز شنبه یازدهم شوال در نیشابور شدم
نگارنده که در سال 1390 طرح هزاره سفرنامه ناصرخسرو را نوشت و منتشر کرد و پنج سال است (شاید بهتنهایی) آن را دنبال میکند، در 22 مهر 1394 طرح «از سرخس تا خوی» را در همین روزنامه منتشر کرد و گمان داشت با حمایت برخی فرهنگ دوستان بتواند آن را اجرا کند، اما تاکنون موفق به آغاز اجرای آن نشد. نگارنده گمان دارد که ناصرخسرو هنوز بهترین الگوی گردشگری برای جوانان ماست.
یافتن سفرنامه هزارساله در بیشتر زبانهای جهان ناممکن است.
اگر از سفرنامههای محدود کلاسیک یونانی و چینی که محدودههای جغرافیایی محدودی (در عصر خود) را پیمودهاند و گزارشی از برخی سفرنامههای مصری و فنیقی و کارتاژی که در آثار یونانی نقل قول شدهاند، سفرنامه های ابی دلف و ابن فضلان در دوره اسلامی نامی داشتهاند. برخی گزارشها نیز نه در قالب سفرنامه بلکه ممالک و مسالک جای گرفتهاند. اما سفرنامه ناصرخسرو نخستین سفرنامه بجای مانده فارسی است که قلب ممالک اسلامی را گزارش
میکند. جای تاسف است که این اثر فارسی هزارساله مورد توجه نهادهای ایرانی قرار نگرفته است. چند روز پیش و در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، غرفه ترکیه گزیده انگلیسی سفرنامه 350 ساله اولیاء چلبی را بهصورت رایگان ارائه میداد اما کوچکترین نشانهای از حضور فعال کتاب هزار ساله فارسی در نمایشگاه کتاب تهران نبود. باشد که در این یادداشت یادکردی از آن بشود.
10 خرداد 1395/ 23 شعبان 437+1000
روزنامه ابتكار
اصفهان نصف جهان در دوره شاه عباس اول جانی دوباره یافت و در تاریخ ایران سربلند شد. عباس میرزا شب دوشنبه اول ماه رمضان سال ۹۷۸ هجری قمری در هرات از فخرالنساء بیگم (دختر میرعبدالله خان والی مازندران) زاده شد. در دو سالگی والی هرات شد. در ربیع الاول ۹۸۹ق. که عباس 10 سال داشت، گروهی از امرای قزلباش به شاهزاده جوان سوگند وفاداری خوردند و در خراسان علم طغیان برافراشتند. به نام عباس سکه زده شد و نام او در خطبه برده شد. در 17 سالگی پدرش شاه سلطان محمد، پادشاهی را به او واگذار کرد. شاه عباس پس از رسیدن به قدرت و با رفع و حل مشكلات داخلی با درباریان و قزلباشان، به ترتیب ازبكان را در شرق، عثمانیان را در غرب، پرتغالیان را در جنوب و مغولان هند را در قندهار مغلوب کرد وحدت ملی را به ایران بازگرداند. در ۱۰۱۷/ ۱۵۹۸ پایتخت را از قزوین به اصفهان منتقل کرد. شاه عباس پیش از برآمدن آفتاب روز جمعه 24جمادیالاول سال ۱۰۳۸ هجری قمری در کاخ اشرف درگذشت. به نوشته برخی منابع، شاه عباس پیش از مردن وصیت کرد که کالبدش را جایی دفن کنند که بر همه کس ناپیدا باشد. اینکه کالبد او در کجا به خاک سپرده شد، محل بحث است؛ نجف و کاشان دو گزینه مطرح شده هستند. هم اکنون نیز آرامگاه منسوب به شاه عباس در کاشان برجاست که به احتمال زیاد مقبره واقعی او است. شاید بتوان گفت نام شاه عباس با هویت جهانی اصفهان گره خورده و حذف نام او از اصفهان آسیب فراوان به چهره جهانی این شهر می زند. میدان نقش جهان، مسجد شاه، عمارت عالی قاپو، بخشهایی از چهلستون، خیابان چهارباغ، پلهای روی زاینده رود، کانال کشی آبهای تونل کوهرنگ به سمت زاینده رود از آثار نیک اوست. اصفهان هنوز به بناهای فرهنگی و هنری عصر شاه عباس میبالد. اصفهان با همه پتانسیلهایش نخستین پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2005 بود. 24 جمادی الاول سال آینده هجری، چهارم اسفند 1395 شمسی، برابر با چهارصدمین سال درگذشت شاه عباس اول است. سرای ایرانشناسی كه از حدود پنج سال پیش، تلاش خود را بر بزرگداشت و معرفی بزرگان ایران اسلامی گذاشته است، در صدد است با همكاری نهادهای محلی، ملی و بین المللی، در روز چهارشنبه، چهارم اسفند 1395 است، همایشی به یاد او و آثارش در اصفهان برگزار کند. علاقه مندان می توانند پیشنهادهای خود را به نشانی دبیرخانه سرای ایرانشناسی ارسال دارند. فراخوان همایش به دنبال تشكیل كمیته علمی همایش، منتشر خواهد شد. علاقه مندان می توانند باsarayeiranshenasi@gmail.com تماس بگیرند. هدف از برگزاری این همایش نیز ذكر و پاسداشت بزرگانی است كه برای فرهنگ و تمدن این سرزمین تلاش كرده اند.
روزنامه اصفهان زيبا 8/3/1395
همایش «بازنمایی ایران و ایرانیان در سفرنامهها» به همت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، کتابخانه و موزه ملی ملک و گروه اخلاق انجمن جامعهشناسی ایران، سهشنبه 11 خرداد برپا میشود.
کنکاش در سفرنامهها به عنوان یکی از منابع مکمل تاریخ اجتماعی ایران و رسیدن به درکی مشترک از فرصتها و چالشهای موجود در راه استفاده از این دست روایات ـ که انعکاس فهم بیگانگان از ایران قلمداد میشوند ـ موضوعی است که جامعهشناسان و تاریخدانان را در همایش «بازنمایی ایران و ایرانیان در سفرنامهها» گرد هم میآورد.
در این همایش محسن جعفری مذهب، محمدرضا جوادی یگانه، جبار رحمانی، سعیده زادقناد، زاگرس زند و رضا مختاری اصفهانی پیرامون «مستندسازی سفرنامهها بر مبنای منابع تاریخی»، «ایرانیان از منظر بیگانگانی که در ایران مسئولیت داشتهاند»، «در باب فهم سفرنامهها: از حقیقت گویی تا غرضورزی»، «حیرت ایرانی؛ خودباختگی یا شوک فرهنگی»، «بازنمایی ایران باستان در نوشتههای یونیان و رومیان» و «هنر ایرانی در سفرنامهها» سخن خواهند گفت.
بزرگداشت مقام معلم دکتر عبدالرسول خیراندیش (مولف کتاب های درس تاریخ و هویت بخش مجله رشد آموزش تاریخ)
باحضور:
دکتر عطاء الله حسنی
دکتر محمد علی اکبری
دکتر حسین مفتخری
دکتر محسن جعفری مذهب
ايران سراي ميزبان علاقمندان به پژوهش در فرهنگ و تمدن ايراني است و برنامه هاي خود را در سراي ايرانشناسي برگزار ميكند.