اصفهان و شاه عباس صفوی (2)
اصفهان نصف جهان در دوره شاه عباس اول جانی دوباره یافت و در تاریخ ایران سربلند شد. عباس میرزا شب دوشنبه اول ماه رمضان سال ۹۷۸ هجری قمری در هرات از فخرالنساء بیگم (دختر میرعبدالله خان والی مازندران) زاده شد. در دو سالگی والی هرات شد. در ربیع الاول ۹۸۹ق. که عباس 10 سال داشت، گروهی از امرای قزلباش به شاهزاده جوان سوگند وفاداری خوردند و در خراسان علم طغیان برافراشتند. به نام عباس سکه زده شد و نام او در خطبه برده شد. در 17 سالگی پدرش شاه سلطان محمد، پادشاهی را به او واگذار کرد. شاه عباس پس از رسیدن به قدرت و با رفع و حل مشكلات داخلی با درباریان و قزلباشان، به ترتیب ازبكان را در شرق، عثمانیان را در غرب، پرتغالیان را در جنوب و مغولان هند را در قندهار مغلوب کرد وحدت ملی را به ایران بازگرداند. در ۱۰۱۷/ ۱۵۹۸ پایتخت را از قزوین به اصفهان منتقل کرد. شاه عباس پیش از برآمدن آفتاب روز جمعه 24جمادیالاول سال ۱۰۳۸ هجری قمری در کاخ اشرف درگذشت. به نوشته برخی منابع، شاه عباس پیش از مردن وصیت کرد که کالبدش را جایی دفن کنند که بر همه کس ناپیدا باشد. اینکه کالبد او در کجا به خاک سپرده شد، محل بحث است؛ نجف و کاشان دو گزینه مطرح شده هستند. هم اکنون نیز آرامگاه منسوب به شاه عباس در کاشان برجاست که به احتمال زیاد مقبره واقعی او است. شاید بتوان گفت نام شاه عباس با هویت جهانی اصفهان گره خورده و حذف نام او از اصفهان آسیب فراوان به چهره جهانی این شهر می زند. میدان نقش جهان، مسجد شاه، عمارت عالی قاپو، بخشهایی از چهلستون، خیابان چهارباغ، پلهای روی زاینده رود، کانال کشی آبهای تونل کوهرنگ به سمت زاینده رود از آثار نیک اوست. اصفهان هنوز به بناهای فرهنگی و هنری عصر شاه عباس میبالد. اصفهان با همه پتانسیلهایش نخستین پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2005 بود. 24 جمادی الاول سال آینده هجری، چهارم اسفند 1395 شمسی، برابر با چهارصدمین سال درگذشت شاه عباس اول است. سرای ایرانشناسی كه از حدود پنج سال پیش، تلاش خود را بر بزرگداشت و معرفی بزرگان ایران اسلامی گذاشته است، در صدد است با همكاری نهادهای محلی، ملی و بین المللی، در روز چهارشنبه، چهارم اسفند 1395 است، همایشی به یاد او و آثارش در اصفهان برگزار کند. علاقه مندان می توانند پیشنهادهای خود را به نشانی دبیرخانه سرای ایرانشناسی ارسال دارند. فراخوان همایش به دنبال تشكیل كمیته علمی همایش، منتشر خواهد شد. علاقه مندان می توانند باsarayeiranshenasi@gmail.com تماس بگیرند. هدف از برگزاری این همایش نیز ذكر و پاسداشت بزرگانی است كه برای فرهنگ و تمدن این سرزمین تلاش كرده اند.
روزنامه اصفهان زيبا 8/3/1395
ايران سراي ميزبان علاقمندان به پژوهش در فرهنگ و تمدن ايراني است و برنامه هاي خود را در سراي ايرانشناسي برگزار ميكند.